Fransa’ya İlk Kapitülasyon Ne Zaman Verildi? – Geçmişten Geleceğe Uzanan Bir Ticaret Anlaşmasının Hikâyesi Tarihe bakarken sadece geçmişi anlamak için değil, geleceği öngörmek için de bakarız. Ben de bugün sizi, hem geçmişte atılan bir adımın derin köklerine hem de o adımın gelecekteki etkilerine birlikte düşünmeye davet ediyorum. Osmanlı ile Fransa arasındaki ilk kapitülasyonun tarihi sadece bir anlaşma maddesi değildir; bugünün küresel ticaret düzeninin, devletler arası güç ilişkilerinin ve toplumların sosyoekonomik yapılarının temellerini anlamak için önemli bir dönüm noktasıdır. Hadi birlikte o tarihe uzanalım ve sonra bugüne, hatta yarına göz atalım. 1535 – Bir İmparatorluk, Bir Krallık ve Ortak Çıkarlar Fransa’ya…
10 YorumEtiket: bu
Arkelerde Kamçı Var mı? Bir Hücrenin Kalbinde Başlayan Hikâye Bazen bir bilim konusunu anlatmanın en iyi yolu, onu bir hikâyeye dönüştürmektir. Hani çocukken yıldızlara bakarken evrenin ne kadar büyük olduğunu düşünür, sonra bir hücrenin içindeki küçük dünyayı hayal ederdik ya… İşte bu yazı da öyle bir hayalden doğdu. Bugün sana “arkelerde kamçı var mı?” sorusunu yalnızca bilimsel bir merak gibi değil, hayatın ta kendisi gibi anlatmak istiyorum. Kahramanlarımız da sıradan değil: Biri çözüm odaklı bir mühendis, diğeri kalpten konuşan bir biyolog. Onların gözünden hücrelerin dünyasına doğru duygusal, sürükleyici bir yolculuğa çıkalım. — Hücrenin Kalbinde Bir Yolculuk Başlıyor Bir sonbahar akşamıydı.…
8 YorumInsana Huzur Veren Renkler Nelerdir? Psikolojik Bir Bakış Bir psikolog olarak, insan davranışlarını çözümlemeye çalışırken renklerin etkisini her zaman ilginç bulurum. Renklerin insan ruhu üzerindeki etkileri, çoğu zaman farkında bile olmadan yaşamımızın her alanında yer alır. Odalarımızın duvar renklerinden, giydiğimiz kıyafetlerin tonlarına kadar her şey psikolojik durumumuzu etkileyebilir. Bu yazımda, renklerin huzur verme üzerindeki psikolojik etkilerini inceleyecek ve hangi renklerin insanı rahatlatıp sakinleştirdiğini keşfedeceğiz. Bilişsel Psikoloji Perspektifinden Renkler Bilişsel psikoloji alanında yapılan araştırmalar, renklerin düşünme ve algı üzerindeki etkilerini ortaya koymuştur. İnsan beyninin renkleri algılaması, sadece görsel bir işlem değil, aynı zamanda zihinsel bir deneyimdir. Örneğin, mavi tonlarının genellikle sakinleştirici…
14 YorumGönül Yarası Kaç Yapımı? Ekonomik Perspektiften Bir Sinema Analizi Bir ekonomist olarak her soruya aynı pencereden bakarım: kaynakların sınırlılığı ve seçimlerin sonuçları. Bu yalnızca piyasalarda değil, sanat üretiminde de değişmez bir yasadır. Bir film çekmek, tıpkı bir ekonomi yönetmek gibidir; bütçenin, zamanın, insan emeğinin ve yaratıcı enerjinin sınırlı olduğu bir ortamda maksimum etki yaratmaya çalışırsınız. Bu bakışla, “Gönül Yarası kaç yapımı?” sorusu yalnızca tarihsel bir bilgi değil, aynı zamanda dönemin ekonomik koşullarını, üretim ilişkilerini ve kültürel sermayeyi anlamamızı sağlayan bir veri noktasıdır. 2004 Yapımı Bir Dönüm Noktası Gönül Yarası, 2004 yılında çekilmiş ve 2005’in ilk günlerinde vizyona girmiş bir yapımdır.…
14 YorumHane Nereden Gelir? Modern Düzenin Görünmez Zinciri “Ev” mi, “hane” mi? Aradaki fark neden bu kadar derin? Birçoğumuz için “hane” kelimesi masum bir veri satırından ibaret. Nüfus sayımlarında, faturalarda, devletin istatistik tablolarında karşımıza çıkar: “Bir hanede yaşayan kişi sayısı”. Ama hiç düşündünüz mü, bu kelime aslında neyi temsil ediyor? “Hane” sadece bir ev değildir — aynı zamanda düzenin, kontrolün ve sistematik gözetimin sessiz sembolüdür. Bu yazıda “hane” kavramının nereden geldiğini, nasıl bir tarihsel anlam yükü taşıdığını ve bugün bizi nasıl tanımlayıp sınırladığını sorgulayacağız. Hazırsanız, evin duvarlarını biraz sarsalım. Hanenin Kökeni: Osmanlı’dan Modern Devlete “Hane” kelimesi Farsça khāneh kökünden gelir; anlamı…
16 YorumHamiyyet Ne Demek TDK? – Vicdanın, Onurun ve Toplumsal Sorumluluğun Dili Bazı kelimeler vardır ki, kökleri geçmişte olsa da anlamı bugün hâlâ capcanlıdır. “Hamiyyet” de onlardan biri. Eski Türkçeden gelen bu kelime, kulağa biraz nostaljik, belki biraz da ağır gelir ama içinde taşıdığı duygu bugünün dünyasında da derindir: insanlık onuru, vicdan, adalet duygusu ve başkası için ayağa kalkma cesareti. Bu yazıda “hamiyyet” kavramını yalnızca Türk Dil Kurumu’nun tanımıyla değil; toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet bağlamında da birlikte düşünelim. Çünkü bu kelimenin hikâyesi, hem geçmişin hem bugünün ortak vicdanıdır. TDK’ya Göre Hamiyyet Ne Demek? Türk Dil Kurumu, hamiyyet kelimesini şu…
12 YorumGâhi Ne Demek? Toplumsal Yapılar ve Bireylerin Etkileşimi Üzerine Sosyolojik Bir Analiz Toplumlar, insan yaşamının her yönünü şekillendiren, köklü normlar, değerler ve ilişkiler ağından oluşur. İnsanlar, yalnızca bireysel varlıklar değil, aynı zamanda bu yapıları içinde şekillenen, bu yapılarla etkileşimde bulunan varlıklardır. Sosyologlar, bu etkileşimleri anlamaya çalışırken, kelimelerin gücünü ve anlamını da göz önünde bulundururlar. Her kelime, toplumsal yapılarla ve bireylerin sosyal rollerle nasıl ilişkilendiğine dair derin ipuçları taşır. Gâhi kelimesi de, aslında bireylerin toplumsal rollerine, toplumun kültürel pratiğine ve bu pratiklerin nasıl anlam kazandığına dair değerli bir pencere açar. Peki, gâhi ne demek ve toplumsal anlamı nedir? Bu yazıda, gâhi…
6 Yorum